Wiek XII był dla średniowiecznego rzemiosła artystycznego czasem bardzo płodnym oraz obfitującym w niezwykłe i unikatowe dzieła sztuki. Jednym z ważnych regionów odlewniczych była Dolna Saksonia, z jej warsztatami w Hildesheim, Brunszwiku czy Magdeburgu.

Interesującym przykładem sztuki pochodzącej z tego obszaru jest tzw. Crodo Altar (Krodo Opfferaltar/ Ołtarz Kroda) wykonany ok. 2 ćw. XII wieku w Goslarze.

IMG_4978

Ołtarz został w całości wykonany z brązu i jest jedynym zachowanym romańskim zabytkiem tego typu. Pierwotnie znajdował się w kolegiacie (nazywana katedrą goslarską) pw. św. Szymona i św. Judy, która była częścią Królewskiego Palatium. Obecnie znajduje się w Muzeum w Goslarze.

Wykonany został z tzw. brązu goslarskiego – miedzi pochodzącej z dawnej kopalni rudy miedzi, cynku, ołowia i srebra, położonej na stoku góry Rammelsberg (636 m n.p.m.), na południe od Goslaru. Kopalnia Rammelsberg jako jedyna kopalnia rudy na świecie pracowała nieprzerwanie przez ponad 1000 lat (968-1988).

Ołtarz składa się z prostokątnego korpusu, w którego ścianach zewnętrznych znajdują się różnej wielkości otwory, najprawdopodobniej na inkrustację. Przypuszcza się, że znajdował się tu złoty filigran oraz kryształy z  tzw. Bleikristalle. Ołtarz był oświetlany od wewnątrz lampami naftowymi i świecami. Przypuszcza się, że w środku umiejscowiony był pierwotnie relikwiarz. Korpus osadzony jest na czterech dźwigarach wykonanych w odlewie pustym. Obecnie wyraźnie brakuje tam elementów, które mogły być kulami dźwiganymi przez figury (mitologiczne Atlasy)

IMG_4971IMG_4981

Jeśli chodzi o samego Crodo, któremu został poświęcony ołtarz, brak jest autentycznych świadectw kultu tego bóstwa. Pierwsza wzmianka pochodzi z Kroniki Saskiej (Cronecken der Sassen) brunszwickiego urzędnika i pisarza Konrada Bothego, z 1492 roku. Crodo opisywany jest tam jako saski bóg w lnianej, rozwianej szacie stojący boso na ogromnej rybie, w prawej ręce niosący wiadro z kwiatami (przeważnie różami), w lewej unoszący koło. Z kolei według relacji G. Fabriciusa z 1579 roku było to bóstwo słowiańskie.

fot. archiwum własne